Świętosław z Wilkowa (XIV w.), kopista, zapewne iluminator.
O pochodzeniu i wykształceniu Ś-a brak informacji.
Ś. był prawdopodobnie zawodowym kopistą. Przed r. 1365 przepisał pergaminowy Antyfonarz, a t.r. ukończył Graduał, oba zamówione i podarowane kapit. katedralnej w Płocku przez kanonika płockiego (1365—76) Markwarda z Kluczewa, syna Ziemaka. Rękopisy te należały do księgozbioru katedry lub kapit. płockiej; pod koniec XIX w. stanowiły własność Biblioteki Seminarium Duchownego w Płocku, skąd wiosną 1941 zostały przez Niemców wywiezione do Królewca i obecnie są uważane za zaginione.
Antyfonarz (dawna sygn. MS 31) składał się z 257 kart. Z opisu Graduału (dawna sygn. MS 32), dokonanego w r. 1899 przez historyka sztuki Mathiasa Bersohna, wiadomo, że był on oprawiony w czarną skórę z gotyckimi tłoczeniami. Do tego okresu zachowało się 120 kart zabytku (w r. 1930 było ich już tylko 114), zawierających sporządzone wyraźnym pismem gotyckim zapisy nutowe na czteroliniach a pod nimi łacińskie teksty śpiewów liturgii mszalnej. W nagłówku karty 103 znajdowała się zapisana po raz pierwszy w języku polskim zwrotka pieśni wielkanocnej „Xps (Christus) zmartwich wstal ge, ludu prziclad dal ge, esz nam zmartwich wstaci, sbogiem crolevaci. Kyrie”. Na jednej z kart zamieszczono explicit z informacją o roku ukończenia dzieła oraz o jego kopiście i fundatorze, a także dewocyjną dedykację. Na karcie czwartej umieścił Ś. tekst po łacinie i częściowo po polsku, przypominający o konieczności zapłacenia mu za wykonane dzieło w pieniądzach i napitku, oraz wykpiwający własne umiejętności pisarskie.
Najpewniej Ś. był także iluminatorem swoich rękopisów. Antyfonarz został ozdobiony siedmioma miniaturami figuralnymi i siedemnastoma inicjałami ornamentalnymi. W zachowanym fragmencie Graduału znajdowały się trzy wielobarwne miniatury, siedem większych inicjałów (na karcie ósmej inicjał z literą A przedstawiał zapewne kanonika Markwarda) i 495 czerwonych lub czarnych inicjałów mniejszych, rozpoczynających każdy wiersz śpiewów mszalnych, wykonanych w stylu piórkowej dekoracji. Na jednej z kart został umieszczony falisty pas gałęzi z liśćmi z medalionami z ludzką głową, zwierzęciem i ptakiem. Iluminacje Graduału świadczyły o fantazji ich autora, a inicjały zawierały humorystyczne elementy świeckie oraz motyw ryby. Inspiracją tej twórczości było zapewne burgundzkie malarstwo miniaturowe (F. Kopera) lub włoskie, zwłaszcza bolońskie (A. Karłowska-Kamzowa).
Michałowska T., Leksykon. Literatura polskiego średniowiecza, W. 2011; Radzimiński, Prałaci i kanonicy; Słown. pracowników książki pol.; — Bershon M., Księgozbiór katedry płockiej, W. 1899 s. 20—3 tabl. 15—17; Karłowska-Kamzowa A., Malarstwo książkowe na Mazowszu i Kujawach, w: Malarstwo gotyckie w Polsce. Synteza, Red. A. S. Labuda, K. Secomska, W. 2004 s. 460—1; Kopera F., Dzieje malarstwa w Polsce, Kr. 1925 I 50—1; Malarstwo gotyckie w Polsce. Katalog zabytków, Red. A. S. Labuda, K. Secomska, W. 2004 s. 384; Michałowska T., Średniowiecze, W. 1995; Nowowiejski A. J., Płock. Monografia historyczna miasta, Płock 1931 s. 475; Vetulani A., Średniowieczne rękopisy płockiej biblioteki katedralnej, „Roczn. Bibl.” R. 7: 1963 z. 3—4 s. 356, 429—30.
Red.